1. Trang chủ
  2. Blog
  3. Phonics & phát âm

Nguyên âm ngắn, nguyên âm dài và quy tắc Magic e cho bé

Vì sao cap đọc khác cape, kit đọc khác kite? Cùng tìm hiểu nguyên âm ngắn, nguyên âm dài và quy tắc Magic e để giúp bé đọc đúng nhiều từ tiếng Anh hơn.

Khi bé đã đọc được những từ ngắn như cat, pig, hop, bé sẽ sớm gặp những từ "lạ" hơn như cake, bike, home. Tại sao cùng chữ a mà cap và cape lại đọc khác nhau? Câu trả lời nằm ở nguyên âm ngắn, nguyên âm dài và quy tắc Magic e. Đây là một trong những bước quan trọng nhất trong lộ trình Phonics, giúp bé đọc đúng rất nhiều từ tiếng Anh.

Nguyên âm trong tiếng Anh là gì?

Bảng chữ cái tiếng Anh có năm nguyên âm chính: a, e, i, o, u (chữ y đôi khi cũng đóng vai trò nguyên âm, như trong my, happy). Mỗi nguyên âm có thể đọc theo nhiều cách, nhưng ở giai đoạn đầu, bé học hai cách cơ bản nhất: âm ngắn và âm dài.

Nguyên âm ngắn: nền tảng của từ CVC

Nguyên âm ngắn thường xuất hiện trong các từ dạng CVC (phụ âm – nguyên âm – phụ âm). Âm đọc gọn, không kéo dài:

Nguyên âmÂm ngắnVí dụ
a/æ/cat, bag, map, hat
e/e/bed, pen, ten, net
i/ɪ/pig, sit, kit, fin
o/ɒ/ (giọng Mỹ gần /ɑː/)hot, dog, hop, not
u/ʌ/sun, cup, bus, tub

Lưu ý với bé Việt: âm /æ/ trong cat được mở miệng rộng, nằm giữa "a" và "e" của tiếng Việt. Nhiều bé hay đọc bag giống beg, hoặc cat thành "két". Ba mẹ có thể cho bé nhìn gương, há miệng rộng khi đọc /æ/.

Nguyên âm dài: khi nguyên âm "nói tên của mình"

Cách dễ nhớ nhất để giải thích cho bé: nguyên âm dài đọc giống tên chữ cái. Chữ a dài đọc như tên "ây", chữ i dài đọc như tên "ai", chữ o dài đọc như tên "âu".

  • a dài /eɪ/: cake, name, gate
  • e dài /iː/: he, me, Pete
  • i dài /aɪ/: bike, kite, five
  • o dài /əʊ/ (giọng Mỹ /oʊ/): home, rope, nose
  • u dài /juː/ hoặc /uː/: cube, mule (/juː/); June, flute (/uː/)

Nguyên âm dài có thể được tạo ra bằng nhiều cách viết, ví dụ ai trong rain, ee trong tree, oa trong boat. Nhưng cách đầu tiên và dễ thấy nhất mà bé thường được học là quy tắc Magic e.

Quy tắc Magic e là gì? Cách giải thích cho bé

Quy tắc Magic e (còn gọi là silent e hay bossy e) áp dụng cho các từ có dạng phụ âm – nguyên âm – phụ âm – e. Chữ e ở cuối từ không được đọc, nhưng nó có "phép thuật" làm cho nguyên âm phía trước đổi từ âm ngắn sang âm dài.

Ba mẹ có thể kể cho bé như một câu chuyện: "Chữ e là một cô tiên. Cô bay đến cuối từ, vẫy cây đũa thần, nguyên âm phía trước liền nói tên của mình, còn cô tiên thì im lặng."

Âm ngắnThêm Magic eÂm dài
cap /kæp/cap + ecape /keɪp/
tap /tæp/tap + etape /teɪp/
kit /kɪt/kit + ekite /kaɪt/
pin /pɪn/pin + epine /paɪn/
hop /hɒp/hop + ehope /həʊp/
not /nɒt/not + enote /nəʊt/
cub /kʌb/cub + ecube /kjuːb/
tub /tʌb/tub + etube /tjuːb/ (giọng Mỹ /tuːb/)

Với chữ e, cặp ví dụ ít hơn, nhưng bé vẫn có thể gặp các từ như Pete, these.

Một vài ngoại lệ ba mẹ nên biết

Quy tắc Magic e đúng với rất nhiều từ, nhưng không phải tất cả. Ví dụ have, give, love, come, some có e cuối nhưng nguyên âm không đọc dài. Khi gặp những từ này, ba mẹ chỉ cần nói với bé: "Đây là từ đặc biệt, mình nhớ mặt chữ nhé", không cần giải thích phức tạp.

Trò chơi luyện nguyên âm ngắn, dài tại nhà

  • Thẻ "cô tiên e": viết các từ cap, kit, hop, cub lên giấy, làm một thẻ chữ e nhỏ. Bé đặt thẻ e vào cuối từ và đọc từ mới.
  • Ngắn hay dài?: ba mẹ đọc một từ (pin hoặc pine), bé giơ tay thấp nếu nghe âm ngắn, giơ tay cao nếu nghe âm dài.
  • Tìm từ trong truyện: khi đọc truyện tranh, cùng bé "săn" các từ có Magic e như cake, home, bike. Các truyện ngắn Oxford Phonics World Readers trên kênh YouTube của lớp cũng là nguồn luyện đọc phù hợp.

Cho bé học Phonics bài bản cùng Cô Pink

Nguyên âm ngắn, dài và quy tắc Magic e là kiến thức bé được học có hệ thống trong giáo trình Oxford Phonics World tại Pinky English Club, Cao Xanh, TP Hạ Long, Quảng Ninh. Lớp đang tuyển bé sinh năm 2019 và 2020, học từ đầu với đủ bốn kỹ năng. Ba mẹ gọi Cô Pink – 0343.903.209 để đăng ký học thử cho con nhé!

Cho bé học thử tại Pinky English Club

Lớp Tiếng Anh trẻ em học trực tiếp tại Cao Xanh, Hạ Long, Quảng Ninh.

Zalo 0343.903.209