1. Trang chủ
  2. Blog
  3. Phonics & phát âm

Thứ tự học âm chữ cái tiếng Anh cho bé: lộ trình Phonics A–Z

Nên dạy bé âm chữ cái theo thứ tự A–Z hay theo nhóm? Gợi ý lộ trình học âm chữ cái tiếng Anh, cách đọc đúng từng âm và trò chơi ôn tập tại nhà.

Khi bắt đầu dạy con tiếng Anh, câu hỏi nhiều ba mẹ đặt ra là: thứ tự học âm chữ cái tiếng Anh như thế nào cho đúng? Nên dạy lần lượt từ A đến Z, hay dạy theo nhóm âm? Bài viết này giúp ba mẹ hiểu cách sắp xếp các âm chữ cái, cách đọc chuẩn từng nhóm và những lưu ý để bé học nhẹ nhàng, nhớ lâu.

Tên chữ cái và âm chữ cái: bé cần biết cả hai

Trước hết, ba mẹ cần phân biệt: tên chữ cái là cách đọc trong bài hát ABC (A "ây", B "bi", C "xi"…), còn âm chữ cái là âm mà chữ đó tạo ra trong từ. Ví dụ:

ChữTên chữ (gần đúng)Âm trong từVí dụ
A a"ây"/æ/apple, ant, cat
F f"ép"/f/fish, fan, fox
H h"ếch"/h/hat, hen, hop
W w"đắp-bồ-liu"/w/web, wet, window

Để đọc được từ, bé cần dùng âm. Vì vậy trong lộ trình Phonics, phần quan trọng nhất là học âm của từng chữ, còn tên chữ bé có thể học song song qua bài hát.

Thứ tự học âm chữ cái tiếng Anh: theo A–Z hay theo nhóm?

Thực tế có hai cách phổ biến, cả hai đều có lý do riêng:

Cách 1: Học lần lượt từ A đến Z

Đây là cách nhiều giáo trình dành cho trẻ nhỏ lựa chọn, trong đó có Oxford Phonics World (cấp độ đầu tiên tập trung vào bảng chữ cái). Ưu điểm là thứ tự quen thuộc, bé dễ liên hệ với bài hát ABC, ba mẹ dễ theo dõi con đang học đến đâu. Mỗi bài thường giới thiệu vài chữ cái kèm từ vựng minh hoạ, ví dụ A – apple, ant, alligator; B – bear, bed, banana.

Cách 2: Học theo nhóm âm để ghép từ sớm

Một số phương pháp cho bé học trước nhóm âm như s, a, t, p, i, n. Chỉ với sáu âm này, bé đã ghép được nhiều từ: sat, pat, tap, pin, tin, pan, nap, sit. Ưu điểm là bé được "đọc thật" từ rất sớm.

Dù theo cách nào, điều quan trọng là bé học chắc từng âm, được ôn lặp lại và sớm được thử ghép những từ ngắn. Ba mẹ không nên dạy song song hai thứ tự khác nhau ở nhà và ở lớp, vì dễ làm bé rối. Tốt nhất hãy đi theo thứ tự của giáo trình bé đang học.

Cách đọc chuẩn âm chữ cái theo từng nhóm

Khi dạy âm chữ cái cho bé, ba mẹ hãy chú ý một số nhóm dễ đọc sai:

  • Năm nguyên âm a, e, i, o, u: ở giai đoạn đầu bé học âm ngắn: /æ/ trong apple, /e/ trong egg, /ɪ/ trong igloo, /ɒ/ trong octopus (giọng Mỹ gần với /ɑː/), /ʌ/ trong umbrella.
  • Âm kéo dài được: /s/, /f/, /m/, /n/, /l/, /v/, /z/. Ba mẹ có thể kéo dài "sss", "mmm" để bé nghe rõ, ví dụ sun, moon, nest.
  • Âm bật ngắn: /b/, /d/, /g/, /p/, /t/, /k/. Cần đọc thật gọn, tránh thêm "ơ" phía sau. Đọc /b/ chứ không phải "bờ", để khi ghép b-a-t bé ra bat chứ không phải "bờ-a-tờ".
  • Chữ c và k: giai đoạn đầu cả hai cùng đọc /k/: cat, kite. Chữ c đọc /s/ trước e, i, y (như city, ice) là kiến thức bé học sau.
  • Chữ g: giai đoạn đầu đọc /g/ như goat, girl; âm /dʒ/ như giraffe, gem sẽ học sau.
  • Chữ x: thường đọc /ks/ ở cuối từ như box, fox, six, nên dạy bằng từ có x ở cuối thay vì đầu từ.
  • Chữ q: hầu như luôn đi cùng u thành qu, đọc /kw/ như queen, quilt.

Mỗi tuần nên học bao nhiêu âm chữ cái?

Không có con số cố định cho mọi bé. Có bé nhớ nhanh, có bé cần thời gian hơn. Ba mẹ có thể tham khảo vài nguyên tắc:

  1. Ít mà chắc: học vài âm mới mỗi tuần, nhưng âm nào cũng phải nghe – nói – nhận diện được.
  2. Ôn cuốn chiếu: mỗi buổi dành vài phút ôn lại các âm cũ trước khi học âm mới.
  3. Kết hợp chữ in hoa và in thường: bé gặp chữ thường (a, b, d…) trong sách nhiều hơn, nên cần nhận diện cả hai dạng. Lưu ý các cặp dễ nhầm như b – d, p – q.
  4. Tập viết song song: vừa nói âm vừa viết chữ giúp bé ghi nhớ bằng nhiều giác quan.

Trò chơi ôn âm chữ cái tại nhà

  • "I spy": ba mẹ nói "I spy something beginning with /t/", bé tìm đồ vật như table, teddy, toothbrush.
  • Hộp âm thanh: bỏ vài đồ chơi nhỏ vào hộp, bé bốc ra và nói âm đầu: car – /k/, duck – /d/.
  • Nhảy chữ cái: viết chữ lên giấy dán sàn, ba mẹ đọc âm, bé nhảy vào đúng chữ.
  • Xem và bắt chước: loạt video Letter Aa – Zz trên kênh YouTube của lớp giúp bé nghe lại âm chuẩn và từ vựng minh hoạ cho từng chữ cái.

Cho bé học Phonics bài bản cùng Cô Pink

Ba mẹ ở Hạ Long muốn con học âm chữ cái đúng từ đầu, có cô hướng dẫn phát âm trực tiếp? Pinky English Club (Cao Xanh, TP Hạ Long, Quảng Ninh) đang tuyển bé sinh năm 2019 và 2020, học theo giáo trình Oxford Phonics World. Liên hệ Cô Pink – 0343.903.209 để đăng ký học thử cho bé nhé!

Cho bé học thử tại Pinky English Club

Lớp Tiếng Anh trẻ em học trực tiếp tại Cao Xanh, Hạ Long, Quảng Ninh.

Zalo 0343.903.209