1. Trang chủ
  2. Blog
  3. Phonics & phát âm

Phonics là gì? Vì sao bé nên học Phonics ngay từ đầu

Phonics là gì và vì sao các lớp tiếng Anh thiếu nhi đều dạy Phonics trước? Bài viết giải thích dễ hiểu, kèm ví dụ cat, dog, sun để ba mẹ cùng bé bắt đầu.

Nhiều ba mẹ khi tìm lớp tiếng Anh cho con đều nghe đến chữ Phonics, nhưng chưa rõ Phonics là gì và vì sao lớp nào cũng nhắc tới. Hiểu đơn giản, Phonics là phương pháp dạy bé nhận biết mối liên hệ giữa chữ cái và âm thanh, từ đó bé có thể tự ghép âm để đọc một từ mới và tự tách âm để viết ra một từ mình nghe được. Cùng tìm hiểu qua các ví dụ cụ thể dưới đây nhé.

Phonics là gì? Giải thích dễ hiểu cho ba mẹ

Trong tiếng Anh, mỗi chữ cái có tên chữ và âm của chữ. Ví dụ chữ B có tên là "bi", nhưng khi đứng trong từ bag, bus, bed thì nó phát ra âm /b/ rất ngắn, bật nhẹ ở môi. Chữ C có tên là "xi", nhưng trong cat, cup, cake nó lại đọc là /k/.

Nếu bé chỉ thuộc tên chữ cái (A, B, C…), bé sẽ rất bối rối khi gặp từ mới: đọc "xi – ây – ti" thì không thể ra được cat. Phonics dạy bé dùng âm thay vì tên chữ: /k/ – /æ/ – /t/, đọc liền lại thành cat. Đó chính là kỹ năng ghép âm (blending).

Ngược lại, khi nghe cô đọc dog, bé tách ra được ba âm /d/ – /ɒ/ – /g/ và viết đúng ba chữ d – o – g. Đó là kỹ năng tách âm (segmenting), nền tảng để bé viết chính tả về sau.

Vì sao bé nên học Phonics ngay từ khi bắt đầu tiếng Anh?

Với các bé mới làm quen tiếng Anh, Phonics giống như "chiếc chìa khoá" mở cửa cho cả bốn kỹ năng Nghe – Nói – Đọc – Viết. Một số lợi ích ba mẹ dễ nhận thấy:

  • Bé tự đọc được từ mới: thay vì phải nhớ mặt chữ từng từ một, bé biết cách giải mã những từ có quy luật như pen, hen, ten.
  • Phát âm rõ ràng hơn: bé được luyện từng âm riêng lẻ, nên ít bị đọc "nuốt âm" hay thiếu âm cuối, ví dụ cat không bị đọc thành "ca".
  • Viết chính tả dễ hơn: nghe được âm thì bé đoán được chữ, nên ít phải học thuộc lòng từng từ.
  • Tự tin và hứng thú: tự đọc được câu ngắn như The cat is on the mat. khiến bé thích học hơn.

Bé học Phonics theo những bước nào?

Mỗi giáo trình có cách sắp xếp riêng, nhưng nhìn chung lộ trình học Phonics cho bé thường đi theo các bước từ dễ đến khó:

  1. Âm của 26 chữ cái: bé học âm đầu của từng chữ qua từ quen thuộc, ví dụ a – apple, b – ball, m – moon.
  2. Nguyên âm ngắn và từ CVC: các từ ba chữ cái dạng phụ âm – nguyên âm – phụ âm như bag, pig, hot, sun.
  3. Nguyên âm dài: ví dụ quy tắc "magic e" biến cap thành cape, kit thành kite.
  4. Phụ âm ghép (blends): hai phụ âm đứng cạnh nhau nhưng vẫn nghe rõ từng âm như fl trong flag, st trong star.
  5. Âm ghép và tổ hợp chữ: sh, ch, th, ee, oa, ai… như trong ship, chair, tree, boat.

Giáo trình Oxford Phonics World mà Pinky English Club đang sử dụng cũng đi theo tinh thần này: từ bảng chữ cái đến nguyên âm ngắn, nguyên âm dài, phụ âm ghép và tổ hợp chữ cái, bước sau dựa trên nền tảng bước trước.

Những hiểu lầm thường gặp khi cho bé học Phonics

"Học Phonics là để đọc phiên âm"

Không hẳn. Phonics không yêu cầu bé đọc ký hiệu phiên âm quốc tế. Bé học âm qua chính chữ cái và từ vựng thật, ví dụ nghe cô đọc /s/ và nhìn chữ s trong sun, sock. Các ký hiệu như /æ/, /ɒ/ trong bài viết này chủ yếu để ba mẹ tham khảo.

"Học Phonics thì đọc được mọi từ"

Tiếng Anh có những từ không theo quy tắc, ví dụ the, said, was, one. Những từ này thường được gọi là tricky words hay sight words, bé cần nhận diện bằng mắt. Phonics giúp bé đọc được phần lớn từ đơn giản, còn các từ "khó chiều" sẽ được học dần.

Ba mẹ có thể bắt đầu Phonics cùng con tại nhà như thế nào?

  • Mỗi ngày một âm: chọn một chữ cái, cùng con tìm đồ vật trong nhà bắt đầu bằng âm đó. Ví dụ âm /b/: ball, book, bed, banana.
  • Đọc âm, không đọc tên chữ: khi chỉ vào chữ m, ba mẹ đọc /m/ (ngậm môi kêu "mmm"), không đọc "em-mờ".
  • Chơi trò ghép âm: ba mẹ nói chậm /p/ – /ɪ/ – /g/, bé đoán từ pig.
  • Xem video ngắn: kênh YouTube của lớp có loạt video Letter Aa – Zz giúp bé nghe lại âm chuẩn của từng chữ cái.
Mẹo nhỏ: 10–15 phút vui vẻ mỗi ngày thường hiệu quả hơn một buổi dài mà bé mệt mỏi.

Cho bé học Phonics bài bản cùng Cô Pink

Nếu ba mẹ ở Hạ Long, Quảng Ninh đang tìm một lớp Phonics bài bản cho con, Pinky English Club tại Cao Xanh, TP Hạ Long đang tuyển bé sinh năm 2019 và 2020, học từ đầu với giáo trình Oxford Phonics World, phát triển đủ bốn kỹ năng Nghe – Nói – Đọc – Viết. Ba mẹ liên hệ Cô Pink – 0343.903.209 để được tư vấn và đăng ký cho bé học thử nhé!

Cho bé học thử tại Pinky English Club

Lớp Tiếng Anh trẻ em học trực tiếp tại Cao Xanh, Hạ Long, Quảng Ninh.

Zalo 0343.903.209